Bagno Całowanie – unikatowy torfowiec na Mazowszu
Rezerwat przyrody Bagno Całowanie to jeden z najcenniejszych obszarów podmokłych na Mazowszu. Położony w gminie Celestynów, w powiecie otwockim, obejmuje około 126 hektarów torfowiska wysokiego i przejściowego. Obszar ten stanowi fragment większego kompleksu bagiennego w dolinie Świdra i jest ostoją rzadkich gatunków roślin oraz zwierząt. Dla odwiedzających przygotowano infrastrukturę turystyczną – ścieżkę edukacyjną, pomosty oraz wieżę widokową, które umożliwiają obserwację przyrody bez ingerowania w jej delikatny ekosystem.
Główną atrakcją rezerwatu jest jego niezwykły krajobraz – rozległe połacie mchów torfowców, luźne skupiska brzozy karłowatej i sosny bagiennej oraz liczne oczka wodne. Spacerując po drewnianych kładkach, można poczuć specyficzny mikroklimat torfowiska: wilgotne, chłodne powietrze i charakterystyczny zapach rozkładającej się materii organicznej. To idealne miejsce dla miłośników przyrody, fotografów oraz wszystkich, którzy chcą odpocząć od miejskiego zgiełku.
Flora i fauna – co można zobaczyć na szlaku
Rezerwat Bagno Całowanie słynie przede wszystkim z bogatej flory torfowiskowej. Wiosną i latem zakwitają tu rzadkie gatunki roślin owadożernych, takie jak rosiczka okrągłolistna i długolistna. Na uwagę zasługują także wełnianka pochwowata, bagno zwyczajne, modrzewnica bagienna oraz żurawina błotna. W runie leśnym spotkać można storczyki – kukułkę plamistą i listerę jajowatą. Osoby zainteresowane botaniką z pewnością docenią różnorodność mchów torfowców, które tworzą podłoże całego ekosystemu.
Jeśli chodzi o zwierzęta, rezerwat jest przede wszystkim ostoją awifauny. Na liście gniazdujących ptaków znajdują się m.in.:
- żuraw – jego klangor słychać z daleka, zwłaszcza wczesną wiosną,
- błotniak stawowy i łąkowy – drapieżniki polujące nad trzcinowiskami,
- derkacz – skryty ptak z rodziny chruścieli,
- samotnik i kszyk – ptaki siewkowe charakterystyczne dla mokradeł,
- remiz - budujący misternie plecione gniazda na gałęziach wierzb.
Ssaki reprezentowane są przez bobry, wydry, łosie oraz sarny. Bobry pozostawiają liczne ślady żerowania – pogryzione drzewa i tamy na ciekach wodnych. Wieczorami można natknąć się na nietoperze, które polują nad taflą wody. Wśród płazów dominują żaby moczarowe i traszki zwyczajne, a w oczkach wodnych żyją pijawki i ważki – m.in. szklarka zielona i ważka płaskobrzucha.
Praktyczne informacje dla odwiedzających
Do rezerwatu najłatwiej dotrzeć samochodem – znajduje się on przy drodze z Celestynowa do Starej Wsi (przy trasie na Kołbiel). W pobliżu wyznaczono niewielki parking. Główną atrakcją jest ścieżka edukacyjna „Bagno Całowanie” o długości około 2,5 km, w całości poprowadzona na drewnianych kładkach i pomostach. Dzięki temu nie niszczymy wrażliwego podłoża torfowego, a jednocześnie możemy podejść blisko do najciekawszych fragmentów bagien.
Na trasie znajduje się wieża widokowa o wysokości około 8 metrów, z której rozpościera się panorama całego torfowiska. To doskonałe miejsce do obserwacji ptaków i fotografii krajobrazowej. Przy wejściu ustawiono tablice informacyjne opisujące poszczególne zbiorowiska roślinne oraz gatunki zwierząt. W sezonie wiosenno-letnim organizowane są także spacery z przewodnikiem (np. przez Ośrodek Edukacji Ekologicznej w Celestynowie), które pozwalają lepiej poznać tajniki tego ekosystemu.
Warto pamiętać o odpowiednim ubraniu – teren jest wilgotny, a na kładkach bywa ślisko. Buty z grubą podeszwą oraz długie spodnie to podstawa. Najlepszy czas na wizytę to wczesna wiosna (kwitną storczyki i rosiczki) oraz jesień (intensywne kolory torfowisk i duża aktywność ptaków). Rezerwat jest otwarty przez cały rok, jednak w okresie lęgowym niektóre fragmenty mogą być czasowo zamknięte dla turystów. Przed przyjazdem warto sprawdzić aktualne komunikaty Mazowieckiego Zespołu Parków Krajobrazowych.